۱۶ اکتبر ۲۰۲۵ – بر اساس پژوهشی از کره جنوبی که در نشریه BMJ منتشر شده است، داروهای مهارکننده سدیم-گلوکز کوترانسپورتر ۲ (SGLT-2) که برای درمان دیابت نوع ۲ استفاده می شوند، با کاهش ۱۱ درصدی خطر ابتلا به بیماری های خودایمنی روماتیسمی مانند آرتریت روماتوئید و لوپوس، در مقایسه با داروهای گروه سولفونیل اوره همراه بودند.
بیماری های خودایمنی روماتیسمی زمانی رخ می دهند که سیستم ایمنی بدن به اشتباه به بافت های سالم خود حمله می کند و باعث التهاب و آسیب به مفاصل، پوست، عضلات و سایر اندام ها می شود. از جمله بیماری های شایع در این گروه می توان به آرتریت روماتوئید، لوپوس و اسکلرودرمی اشاره کرد.
مطالعات پیشین نشان داده اند که مهارکننده هایSGLT-2 می توانند پاسخ ایمنی بدن را سرکوب کنند، اما مشخص نبود که این اثرات از نظر بالینی نیز معنادار هستند یا خیر. برای بررسی این موضوع، پژوهشگران از پایگاه داده خدمات بیمه سلامت ملی کره استفاده کردند و اطلاعات مربوط به بیش از دو میلیون بزرگسال مبتلا به دیابت نوع ۲ (با میانگین سنی ۵۹ سال و ۶۰ درصد مرد) را که بین سال های ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۲ مصرف یکی از دو دارویSGLT-2 یا سولفونیل اوره را آغاز کرده بودند، تحلیل کردند.
در این تحلیل، عوامل مؤثر احتمالی مانند سن، جنسیت، سطح درآمد، بیماری های زمینه ای، درمان های دارویی، میزان استفاده از خدمات سلامت و سبک زندگی در نظر گرفته شد. همچنین، دو پیامد کنترلی (عفونت های تناسلی و زونا) برای بررسی احتمال سوگیری در نتایج لحاظ شدند.
در مجموع مشخص گردید که ۷۹۰ نفر از مصرف کنندگانSGLT-2 و ۸۴۰ نفر از مصرف کنندگان سولفونیل اوره به تازگی به بیماری های خودایمنی روماتیسمی مبتلا شده اند. در طول دوره پیگیری میانگین ۹ ماهه، مصرفSGLT-2 با کاهش ۱۱ درصدی خطر این بیماری ها همراه بود. نرخ بروز بیماری در هر ۱۰۰ هزار نفر-سال برای گروهSGLT-2 برابر با ۵۲ و برای گروه سولفونیل اوره برابر با ۵۸ بود.
این یافته ها در زیرگروه های مختلف از نظر سن، جنس، نوع داروی SGLT-2، بیماری قلبی زمینه ای و وضعیت چاقی نیز تقریباً یکسان بودند. نتایج مربوط به پیامدهای کنترلی نیز نشان داد که احتمال سوگیری در مطالعه کم بوده است.
با وجود این، پژوهشگران تأکید کردند که این مطالعه مشاهده ای بوده و نمی توان رابطه علت و معلولی قطعی از آن نتیجه گیری کرد. همچنین، دوره پیگیری نسبتاً کوتاه بود و عوامل اندازه گیری نشده دیگری ممکن است بر نتایج تأثیر گذاشته باشند.
با این حال، آن ها گفتند: این مطالعه با حجم بالایی از داده های ملی و با روش شناسی دقیق انجام شده است، بنابراین نتایج آن قابل اعتماد است و نشان می دهد که مهارکننده های SGLT-2 ممکن است در کاهش خطر بیماری های خود ایمنی نقش داشته باشند. با این حال، این مزیت بالقوه باید در برابر عوارض جانبی شناخته شده و نگرانی های مربوط به تحمل پذیری دارو با دقت سنجیده شود. تکرار این یافته ها در جمعیت ها و شرایط مختلف، و همچنین مطالعاتی در بیماران مبتلا به بیماری های خودایمنی موجود، برای تأیید و گسترش این مشاهدات ضروری است».
در سرمقاله ای مرتبط، پژوهشگرانی از کانادا نوشتند: «اگرچه این مطالعه به تنهایی احتمالاً منجر به تغییر در شیوه های درمانی نخواهد شد، اما نخستین مقاله ی کاملی است که نشان می دهد مهارکننده هایSGLT-2 ممکن است خطر بیماری های خودایمنی روماتیسمی را کاهش دهند. آن ها نتیجه گیری کردند که این یافته ی جالب، پایه ای برای پژوهش های آینده فراهم می کند و شواهد اولیه ای برای ترجیح استفاده از SGLT-2 به جای سولفونیل اوره در درمان دیابت نوع ۲ ارائه می دهد».
منبع:
https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/sglt-2-diabetes-drugs-linked-to-lower-risk-of-autoimmune-diseases-156926